
Calcul de Zπ
2
0
ln(sin(t)) dt
1) Existence de l’intégrale.
La fonction f:t7→ln(sin(t)) est continue sur i0, π
2i.
Ensuite, ln(sin(t)) ∼
t→0ln(t) =
t→0o1
√td’après un théorème de croissances comparées. Par suite, fest intégrable sur un
voisinage de 0à droite.
Finalement, fest intégrable sur i0, π
2iet on peut poser I=Zπ
2
0
ln(sin(t)) dt.
2) Calcul de l’intégrale.
1er calcul. On pose u=π
2−t. On obtient I=Z0
π
2
ln sin π
2−u(−du) = Zπ
2
0
ln(cos(u)) du.
On pose alors J=Zπ
2
0
ln(cos(t)) dt. Le calcul précédent montre l’existence de Jet l’égalité I=J. On a alors :
2I =I+J=Zπ
2
0
ln(sin(t)) dt +Zπ
2
0
ln(cos(t)) dt =Zπ
2
0
ln(sin(t)cos(t)) dt =Zπ
2
0
ln sin(2t)
2dt
= − πln(2)
2+Zπ
2
0
ln(sin(2t)) dt = − πln(2)
2+Zπ
0
ln(sin(u)) du
2(en posant u=2t)
= − πln(2)
2+1
2Zπ
2
0
ln(sin(u)) du +Zπ
π
2
ln(sin(u)) du
= − πln(2)
2+I
2+1
2Zln
π
2
(sin(π−v)) (−dv) (en posant v=π−u
= − πln(2)
2+I
2
I
2= − πln(2)
2+I
et donc I= − πln(2)
2. On a montré que
Zπ
2
0
ln(sin(t)) dt = − πln(2)
2.
2ème calcul.
• Montrons que I=lim
n→+∞
π
n
n−1
X
k=1
ln sin kπ
2n .
Soit n>2. Pour k∈J0, nK, posons xk=kπ
2n . On a donc 0=x0< x1< . . . < xn=π
2et pour tout k∈J0, n −1K,
xk+1−xk=π
2n . La fonction t7→ln(sin(t)) est croissante sur i0, π
2i. Donc, pour tout k∈J1, n −1K,
Zxk+1
xk
ln(sin(t)) dt >(xk+1−xk)ln (sin (xk)) = π
2n ln sin kπ
2n .
En additionnant membre à membre ces inégalités, on obtient Zπ
2
π
n
ln(sin(t)) dt >π
2n
n−1
X
k=1
ln sin kπ
2n puis
π
2n
n−1
X
k=1
ln sin kπ
2n 6Zπ
2
0
ln(sin(t)) dt −Zπ
2n
0
ln(sin(t)) dt (∗).
De même, pour tout k∈J1, n −1K,
Zxk
xk−1
ln(sin(t)) dt 6(xk−xk−1)ln (sin (xk)) = π
2n ln sin kπ
2n .
http ://www.maths-france.fr 1 © Jean-Louis Rouget, 2022. Tous droits réservés.