Antiviral Drugs: HIV, Hepatitis B/C & Flu Pharmacology Lecture

Telechargé par hungnam31415926
10/14/26
1
THUỐC KHÁNG VIRUS
Bộ môn Dược lý
Trường Đại học Y Hà Nội
1
Virus
Tên tiếng Việt Tên tiếng Anh Tên viết tắt
Virus gây suy giảm miễn
dịch mắc phải ở người
Human
i
mmunodeficiency
virus HIV
Virus
viêm gan B Hepatitis B virus HBV
Virus
viêm gan C Hepatitis C virus HCV
Virus
cúm Influenza virus
2
1. Trình bày được cơ chế tác dụng, tác
dụng, tác dụng không mong muốn của
thuốc kháng HIV và các thuốc chính
điều trị viêm gan virus Bvà C
2. Nêu được cơ chế tác dụng, tác dụng,
tác dụng không mong muốn của thuốc
điều trị cúm mùa
MỤC TIÊU HỌC TẬP
3
Cấu trúc của virus
Acid nucleic
Gai
Vỏ ngoài
Capsid
Capsomere üKích thước siêu nhỏ (nm)
üCấu tạo rất đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào
üVỏ capsid: protein
üLõi acid nucleic: ADN hoặc ARN
üVỏ ngoài: lipoprotein, glycoprotein
üKhông có enzym hô hấp, chuyển hóa
üKý sinh nội bào bắt buộc
üỞ bên ngoài tế bào vật chủ: được gọi là virion
4
Quá trình nhân lên của virus
üNhận biết, bám
üXâm nhập
üGiải phóng lõi của virus
üTổng hợp các thành
phần cấu trúc
üLáp ráp
üGiải phóng
5
THUỐC KHÁNG HIV
6
10/14/26
2
HIV
§Cấu trúc của HIV:
üVỏ ngoài: gp120, gp41
üVỏ capsid
üGenom: hai phân tử ARN đơn
üCác enzym: Enzym sao chép ngược,
integrase, protease
ARN
7
Virus gắn vào receptor của tế bào
vật chủ/Xâm nhập
Sao chép ngược từ ARN → ADN
Tích hợp ADN của virus vào ADN
của vật chủ
Tổng hợp protein của virus
Lắp ráp hay tổ hợp lại thành virus mới
Quá trình phát triển của HIV
8
Thuốc kháng HIV
Các thuốc kháng HIV
(Goo dm an & G ilman the pharm aco logical basis o f therapeu tics.13th)
9
Thuốc kháng HIV
üThuốc ức chế enzym sao chép ngược
§tương tự nucleosid và nucleotid
§không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
üThuốc ức chế enzym protease
üThuốc ức chế enzym integrase
10
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
§Thuốc ức chế enzym sao chép ngược tương tự nucleosid và nucleotid (NRTIs):
üZidovudin
üLamivudin
üAbacavir
üTenofovir
üEmtricitabin
üCác thuốc khác: zalcitabin, stavudin, didanosin
§Thuốc ức chế enzym sao chép ngược không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
(NNRTIs):
üNevirapin
üEfavirenz
üCác thuốc khác: etravirin, rilpivirin, delavirdine, Doravirin
11
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược: Cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng của thuốc NRTIs
(Goo dm an & G ilman the pharm aco logical basis o f therapeu tics.13th)
Cơ chế tác dụng của thuốc NNRTIs
(Goo dm an & G ilman the pharm aco logical basis o f therapeu tics.13th)
12
10/14/26
3
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
Thuốc Cơ chế tác dụng Tác dụng
NRTIs
NNRTIs
- Triphosphoryl hóa ở vị trí 5-hydroxyl thành dạng hoạt động, cạnh tranh
với nucleosid triphosphat thật
- NRTIs thiếu nhóm 3’-hydroxyl của 2’-deoxyribose => ngăn liên kết 3’-5’-
phosphodiester => ngăn sự kéo dài chuỗi ADN
-Gắn trực tiếp vào enzym sao chép ngược ở gần vị trí xúc tác của enzym
-Thay đổi hình dạng và giảm hoạt động của enzym (chất ức chế không
cạnh tranh) => ngăn sự kéo dài chuỗi ADN
Ức chế HIV-1
và HIV-2
Ức chế HIV-1
Không tác
động lên HIV-2
-Ức chế enzym sao chép ngược, tạo ADN provirus không hoàn chỉnh
- Ức chế enzym sao chép ngược, tạo ADN provirus không hoàn chỉnh
13
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
Tác dụng không mong muốn:
üNRTIs: Tác động lên ADN polymerase của vật chủ (ức chế
ADN polymerase γ trong ty thể)
üNNRTIs: Không tác động lên ADN polymerase của vật chủ
14
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
Tác dụng không mong muốn
Cơ quan/mô Cơ chế/tác động Độc tính
Tủy xương
Ức chế
tạo máu
Thiếu máu, giảm bạch cầu hạt
Cơ vân
Rối loạn chức năng ty thể, giảm sản xuất ATP
Bệnh cơ, đau mỏi cơ, tăng CK
Gan
Giảm β
-oxy hóa acid béo
Gan nhiễm mỡ, tăng lactat máu,
nhiễm toan lactic
Thần kinh ngoại vi
Rối loạn chức năng ty thể ở tế bào thần kinh
Tê bì, dị cảm, đau, yếu chi
Mô mỡ
dưới da
Rối loạn chức năng tế bào mỡ (adipocyte) và
chuyển hóa lipid
Teo m ỡ n goại biên
15
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
tương tự nucleosid và nucleotid
Thuốc Tác dụng không mong muốn
Zidovudin
ü
Thiếu máu, giảm bạch cầu hạt (thường trong 4-6 tuần đầu)
ü
Toan lactic
ü
Rối loạn phân bố mỡ
Tenofovir
ü
Độc tính trên thận
ü
Ảnh hưởng đến sự phát triển của xương
ü
Toan lactic, gan to nhiễm mỡ
Abacavir
ü
Quá mẫn (thường trong 6 tuần đầu điều trị, có gen HLA
-
B*5701)
16
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
Thuốc Tác dụng không mong muốn
Nevirapin
ü
Phát ban (thường xảy ra trong 2-8 tuần điều trị)
ü
Nhiễm độc gan
Efavirenz
ü
Nhiễm độc nặng dai dẳng hệ thần kinh trung ương
ü
Có thể gặp chứng vú to ởnam
ü
Phát ban, ngộ độc gan
ü
Gây dị dạng thai ở phụ nữ mang thai
17
Thuốc kháng HIV
üThuốc ức chế enzym sao chép ngược
§tương tự nucleosid và nucleotid
§không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
üThuốc ức chế enzym protease
üThuốc ức chế enzym integrase
18
10/14/26
4
Thuốc ức chế enzym protease (PI)
§Các thuốc:
üRitonavir
üLopinavir
üDarunavir
üCác thuốc khác: saquinavir, fosamprenavir, indinavir, nelfinavir,
tipranavir
19
Enzym HIV protease
üCác loại gen trong genom của HIV:
§Gen mã hóa protein cấu trúc: gag (group specific antigen), pol
(polymerase), env (envelop)
§Gen mã hòa protein điều hòa
üEnzym HIV protease
§Phân cắt chuỗi Gag/Gag-Pol polypeptid để tạo thành các protein
cấu trúc của hạt virus và các enzym thiết yếu của virus
20
Thuốc ức chế enzym protease (PI): Cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng của thuốc ức chế enzym protease
(Goo dm an & G ilman the pharm aco logical basis o f therapeu tics.13th)
üTạo ra các mảnh virus rối loạn về cấu trúc
üỨc chế sự trưởng thành của virus
21
Thuốc ức chế enzym protease (PI)
Cơ chế tác dụng:
üProtease tác dụng ở giai đoạn cuối của chu kỳ phát triển của virus
=> PI ức chế sự sao chép của HIV ở bất cứ tế bào nào bị nhiễm và ở bất
cứ giai đoạn nào của chu kỳ
üKhác NRTIs: NRTIs chỉ tác dụng vào giai đoạn trước khi hình thành
ADN của virus
22
Thuốc ức chế enzym protease (PI)
Tác dụng không mong muốn:
üRối loạn tiêu hóa: tiêu chảy, buồn nôn, nôn
üVàng da, viêm gan
üRối loạn chuyển hóa
Thuốc ức chế enzym protease có tác dụng ức chế đặc hiệu cao đối với
enzym protease của virus
23
Thuốc ức chế enzym protease (PI)
üLopinavir
üDarunavir
üRitonavir
•Ức chế CYP3A4 => làm giảm chuyển hóa của các PI khác
ÞTăng nồng độ PI khác trong huyết tương
•Lopinavir/ritonavir
•Darunavir/ritonavir
24
10/14/26
5
Thuốc kháng HIV
üThuốc ức chế enzym sao chép ngược
§tương tự nucleosid và nucleotid
§không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
üThuốc ức chế enzym protease
üThuốc ức chế enzym integrase
25
Thuốc ức chế enzym integrase:
Dolutegravir, Raltegravir
Tấn công và hòa màng,
giải phóng nucleocapsid
Sao mã sớm Enzym sao chép ngược
Tích hợp Enzym tích hợp
Lắp ráp và
giải phóng
Ức chế xâm nhập
và hòa màng
Ức chế enzym
sao chép ngược
Ức chế enzym
tích hợp
Enzym protease Ức chế enzym
protease
Ức chế enzym
tích hợp
26
Thuốc kháng HIV
Mục đích điều trị
•Ức chế tối đa và lâu dài quá trình nhân bản của virus
•Phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ mắc và tử vong do các
bệnh nhiễm trùng cơ hội và các bệnh lý liên quan đến HIV
•Giảm sự lây truyền HIV qua tất cả các đường lây: lây từ mẹ sang con,
lây qua đường tình dục và qua tiêm chích ma túy
27
Thuốc kháng HIV
Nguyên tắc điều trị
•Mỗi phác đồ phải có ít nhất 3thuốc ARV để đảm bảo hiệu lực ức chế
virus và giảm nguy cơ kháng thuốc
•Người nhiễm HIV cần được điều trị sớm nhất có thể
•Điều trị ARV suốt đời, tuân thủ đầy đủ và theo dõi trong suốt quá trình
điều trị
28
THUỐC ĐIỀU TRỊ VIÊM GAN
VIRUS B, C
29
Viêm gan virus B (HBV)
üHBV thuộc họ Hepadnaviridae
üCó 3 kháng nguyên chính: HBsAg,
HBeAg va HBcAg
üCấu trúc di truyền ADN. Sự nhân lên
có qua giai đoạn tạo ARN trung gian
(ADN => ARN => ADN)
30
1 / 7 100%
La catégorie de ce document est-elle correcte?
Merci pour votre participation!

Faire une suggestion

Avez-vous trouvé des erreurs dans l'interface ou les textes ? Ou savez-vous comment améliorer l'interface utilisateur de StudyLib ? N'hésitez pas à envoyer vos suggestions. C'est très important pour nous!