
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
Thuốc Cơ chế tác dụng Tác dụng
- Triphosphoryl hóa ở vị trí 5-hydroxyl thành dạng hoạt động, cạnh tranh
với nucleosid triphosphat thật
- NRTIs thiếu nhóm 3’-hydroxyl của 2’-deoxyribose => ngăn liên kết 3’-5’-
phosphodiester => ngăn sự kéo dài chuỗi ADN
-Gắn trực tiếp vào enzym sao chép ngược ở gần vị trí xúc tác của enzym
-Thay đổi hình dạng và giảm hoạt động của enzym (chất ức chế không
cạnh tranh) => ngăn sự kéo dài chuỗi ADN
Ức chế HIV-1
và HIV-2
Ức chế HIV-1
Không tác
động lên HIV-2
-Ức chế enzym sao chép ngược, tạo ADN provirus không hoàn chỉnh
- Ức chế enzym sao chép ngược, tạo ADN provirus không hoàn chỉnh
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
Tác dụng không mong muốn:
üNRTIs: Tác động lên ADN polymerase của vật chủ (ức chế
ADN polymerase γ trong ty thể)
üNNRTIs: Không tác động lên ADN polymerase của vật chủ
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
Tác dụng không mong muốn
Cơ quan/mô Cơ chế/tác động Độc tính
Thiếu máu, giảm bạch cầu hạt
Rối loạn chức năng ty thể, giảm sản xuất ATP
Bệnh cơ, đau mỏi cơ, tăng CK
Gan nhiễm mỡ, tăng lactat máu,
nhiễm toan lactic
Rối loạn chức năng ty thể ở tế bào thần kinh
Tê bì, dị cảm, đau, yếu chi
Rối loạn chức năng tế bào mỡ (adipocyte) và
chuyển hóa lipid
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
tương tự nucleosid và nucleotid
Thuốc Tác dụng không mong muốn
Zidovudin
Thiếu máu, giảm bạch cầu hạt (thường trong 4-6 tuần đầu)
Rối loạn phân bố mỡ
Tenofovir
Ảnh hưởng đến sự phát triển của xương
Toan lactic, gan to nhiễm mỡ
Abacavir
Quá mẫn (thường trong 6 tuần đầu điều trị, có gen HLA
Thuốc ức chế enzym sao chép ngược
không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
Thuốc Tác dụng không mong muốn
Nevirapin
Phát ban (thường xảy ra trong 2-8 tuần điều trị)
Nhiễm độc nặng dai dẳng hệ thần kinh trung ương
Có thể gặp chứng vú to ởnam
Gây dị dạng thai ở phụ nữ mang thai
Thuốc kháng HIV
üThuốc ức chế enzym sao chép ngược
§tương tự nucleosid và nucleotid
§không có cấu trúc nucleosid và nucleotid
üThuốc ức chế enzym protease
üThuốc ức chế enzym integrase