lOMoARcPSD|31019232 IMS samenvatting Integrated Mechanical Systems (Technische Universiteit Delft) Scan to open on Studeersnel Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 IMS Samenvatting Topic 1 Mechanical Systems Pascaline: Verschillende schijven met cijfers 0-9, elke schijf voor een tiental (dus eentallen, tientallen, hondertallen etc.). Optellen gaat door middel van het draaien van de schijf met de gewenste hoeveelheid die je wil optellen. Als de schijf een hogere orde nadert, zal het carry mechaniscme naar boven bewegen en zodra van 9 naar 0 gaat, er 1 cijfer verdraaid bij de hogere orde. De carry stopper zorgt ervoor dat die niet verder draait. Voor aftrekken moet je gebruik maken van de complementen van 0-9. Nadeel: overshoot omhoog door carry lever wat een error kan geven van 2 carry’s. Comptometer: Meerdere rijen met cijfers van 1-9, eentallen, tientallen, honderdtallen etc. De adding lever kan draaien om een rotatiepunt, wat gebeurt als de cijfers worden ingedrukt. Door de hoeveelheid dat de adding lever roteert bij een bepaalde key, weet deze hoeveel erbij wordt Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 opgeteld. Het nummer wiel draait bij het optellen van de cijfers en heeft een carry mechanisme om naar een hogere orde te gaan. Aftrekken m.b.v. complementen. Nadeel: Als je de toets heel hard indrukt kan de carry lever overshooten en dus een carry error geven. De snelheid van operatie hangt af van de operator. Als de adding lever zou worden gestopt ipv de pin zou dit verholpen kunnen worden, of de pins een upward stroke geven ipv een downward stroke. Leibniz Wheel: Invoer 0-9 geeft tandwiel een bepaalde positie. Bij draaien om het grote wiel kan het rode tandwiel de gewenste hoeveelheid draaien, dat word doorgevoerd naar het groende tandwiel. Deze draait vervolgens de cijferschijf. Er zijn meerdere van deze in een Leibniz calculator gezet om zo eentallen, tientallen, honderdtallen etc te doen. Er zit een bepaalde carry mechanisme in en aftrekken gaat met de complement methode. Proportional Lever machine: Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 De groene stang is een hefboom aangedreven door een elektromotor waardoor deze heen en weer beweegt. Deze drijft de paarse hefboom aan die een heen en weer kantelbeweging maakt. Hierop zijn 9 tandheugels gemonteerd met een verschillende uitslag: 0 tandjes tot 9 tandjes. De rode tandwielen zijn afleestandwielen die op de gewenste tandheugel worden gezet om digits 0 t/m 9 op te tellen. De blauwe balk is het switching wiel, dat ervoor zorgt dat alleen verdraaiingen van rode tandwielen in een richting mee worden genomen en de opgetelde cijfers dus niet direct weer worden afgetrokken. De nummers zijn uiteindelijk af te lezen op het schijfje met cijfers erop. Aftrekken met 9-complement methode. Dit kan worden ingesteld door het pivot punt in het midden van de tandheugels te plaatsen, en te verdraaien als nodig voor aftrekken: Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Pinwheel: Zelfde principe als de proportional lever, alleen is het mechanisme nu in rotatie vorm waardoor het meer compact is. Curta pocket calculator: Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Maakt gebruik van een leibniz wiel, maar in plaats van meerdere wielen te hebben heeft een leibniz wiel meerdere tandwielen voor input van eentallen, tientallen, honderdtallen enzovoort. Die kunnen ieder roteren om zo bij elkaar op te tellen. Clearing lever zet alles weer op 0. Counter register telt het aantal rotaties gedaan. Aftrekken gaat met 9 complement methode, waarbij je de rekenmachine ‘uittrekt’ zodat de assen zijn uitgelijnd met de complementen van de cijfers. De curta pocket calculator heeft meestal een oneven tandwiel voor meer robuustheid. Hierdoor kan het wiel maar een kant opdraaien en moet dus gebruik worden gemaakt van de 9-complement methode. 10 Key machines: Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 De 10-key machines hebben een pinbox van 0-9 waarbij niet meerdere rijen nodig zijn voor verschillende orde groottes. Deze machines slaan de input op tot er een operatie word uitgevoerd. De invoerpins drukken de aansluitende pin omlaag, waarmee de digits worden opgeslagen. De groene pinbox vormt een frame dat zijwaart verschuift bij het invoeren van de digits, zodat op die manier nieuwe digits in een hogere orde kunnen worden ingevoerd. De rocking lever beweegt naar boven om de uitstekende pin uit te lezen, er is een rocking lever per digit. De hoeveelheid die de rocking lever beweegt word geregistreerd in het optelmechanisme met groene tandwiel die vervolgens de cijfers uitprint op de papierrol door middel van stempelbedrukking. De pinmachine rechts is een soortgelijk principe alleen is de rocking lever nu vervangen door een hammer en stamp systeem. 9-complement methode: A= 9826, B = 5627 C= A-B B*= 4372 (9-5, 9-6, 9-2, 9-7) B**= 4373 (adding one) A+B**= 14199 C= 4199 (haal eerste 1 weg) Ontwikkelingen hierna - Automatische rekenmachines waarbij zelfde principes werden gebruikt alleen geautomatiseerd dmv motoren en elektrische aandrijving Snelheid door het wijzigen van discrete berekeningen naar continue bewegingen Complexe functies: kon antwoorden benaderen door middel van polynome expansie en gebruik van rekenregels Digitalisatie waarmee alles kon via signalen en computerrekeningen Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Topic 2: Transport technologie Dome bovenop: voor stoom intake boven water level De lucht komt van rechtsonder, via het rooster naar binnen De horizontale tubes zijn ‘fire tubes’ om het contactoppervlak te vergroten tussen warme lucht en water Deflector plate zit in de boilerroom zodat er geen as in de tubes komen Rechtsboven zitten dwarsbalken, die de dwarskrachten van de boiler opvangen om zo implosie te voorkomen. De schoorsteen zit voorin omdat de stoom van de cilinders voorin wordt gebruikt om de rook eruit te blazen. De boiler zou extra buizen kunnen bevatten die terug de kamer ingaan, dit is dan een superheater die zorgt dat de efficiëntie hoger is en vermijden van corrosie. Verbrandingsmotor: Otto - Benzine luchtmengsel Ontsteking door vonk Verbranding zonder overschot brandstof of zuurstof Regeling via smoorklep Diesel - Brandstof direct in cilinder gespoten - Hoge compressie - Zelfontbranding door hoge druk - Overmaat van zuurstof - Verbranding niet compleet roet - Regeling door inspuit hoeveelheid Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Een zuigermotor moet altijd blijven draaien als die word gebruikt, heeft het hoogste koppel bij middengebruik en heeft een minimumsnelheid. Type koppelingen: - Vormgesloten zonder slip Vormgesloten met slip Lamellenkoppeling: meerdere frictieoppervlakken wat lijdt tot hoge torque bij lage normaalkracht Differentieel: Beide assen kunnen verschillende hoeksnelheden hebben. Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Een differentieel zoals deze heeft als nadeel dat het koppel op de linker en rechter as altijd gelijk is. Dat betekent dat als een wiel slipt, de torque van die as naar 0 gaat en daardoor de torque van de andere as ook. Een limited slip differenteel verhelpt dit wat gebruik maakt van lamellenkoppeling. Als een wiel slipt zal de lamellenkoppeling ingedrukt worden waardoor de as als een rigide verbinding zal gedragen en er wel torque naar het wiel gaat waar tractie is. Planeetwieloverbrenging Harmonic Drive Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Omtrek van binnenzijde= pi*Dbinnen A= lengte flexspline Afstand die flexspline aflegt met 1 omwenteling: pi*Dbinnen-A Continuous Variable Transmission (CVT) Met deze transmissie zijn gearboxes niet nodig, het verstelt puur door hoe de band is gepositioneerd door sneller of langzamer rijden. Toroid CVT: Toroide bevat twee paar van A, zodat de normaalkracht in B wordt opgeheven en geen onstabiliteit is. Hybride Auto’s Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Serieel transmissie: Parallel transmissie: Parallel-serie: kan switchen tussen beide transmissies. Topic 3: Microsystems Manufacturing Scaling: Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Materiaaleigenschappen zoals dichtheid, E schalen niet. Wat basic schalingfactoren: - L, b, h, t, D= 1 F= 3 Inertia= 4 k= 1 Als een object onder een bepaalde kracht komt te staan, kan je kijken hoe het object reageert/schaalt op deze kracht door te vermenigvuldigen met S^F: IC based manufacturing: Integrated Circuit based manufacture = Productie door het stacken van lagen Dit wordt meestal gedaan op grote platen met silicone wafers voor massaproductie. IC manufacturing is gebaseerd op: - - Depositie: Toevoegen van een laag materiaal over het oppervlak van de wafer. Etsen: Materiaal verwijderen m.b.v: o Chemische reactie o Mechanisch frezen met hoge energie moleculen o Combinatie Veranderen van materiaaleigenschappen van gedeponeerde materiaal Fotolithografie: Het gedeponeerde materiaal is van licht gevoelig materiaal. Bij blootstellen aan licht met een bepaalde vorm, zal het materiaal verdwijnen in deze vorm. Hierna kan er geëtst worden met het overgebleven materiaal, waardoor het werkmateriaal de gewenste vorm krijgt met een kleine groef afwijking. Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 De grootte van features is gelimiteerd door de golflengte van het licht en da accuraatheid van de etsstap. Depositie methodes: - Spinning: materiaal wordt van centrum naar buiten gespind. Dikte hangt af van hoeksnelheid en viscositeit Verdamping van metaal dat condenseert op koude oppervlak Sputtering: hoge energie plasma die zich vastbindt aan oppervlak Chemische damp depositie: door hitte reageren gasdeeltjes op hete oppervlak Plasma versterkt chemische damp depositie: plasma creëert reactieve deeltjes in gas Voor depositie moet je dus keuze maken op basis van: - Materiaal Omstandigheden tijdens depositie zoals temperatuur, vacuum, conductiebehoefte etc. Karakteristieken van gedeponeerde film: kwaliteit, spanningen, puurheid Vorm van profielen Etsen: - - Nat etsen: chemische reactie verwijderd materiaal o Concentratie afhankelijk o Geven een hoekige afwerking van 54.74 graden bij silicoon etsen Droog etsen: o Plasma/ Reactive Ion etsen: Plasma/Ionen deeltjes creëren reagerende gas moleculen die kunnen reageren met het oppervlak en zo afbreken o Geven een vrijwel rechte vorm Isentroop etsen: etssnelheid is gelijk in alle richtingen Anisentroop etsen: etssnelheid verschillend in verschillende richtingen door chemische samenstelling, kristaloriëntatie of mechanisch frezen. Etsen is moeilijk om selectief te doen. Er zal altijd wat materiaal aangetast worden, ookal is dat niet de bedoeling. Nat etsen is beter in selectief etsen dan droog etsen. Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Materiaal veranderen: d.m.v. oxideren Doping: vreemde atomen aanbrengen in materiaal. Dit kan invloed hebben op: - Elektrische weerstand Etssnelheid Maken van actieve componenten Op deze manier worden elektronica gemaakt. Micromachining - - Surface micromachining: op een oppervlak word laag voor laag het gewenste object gevormd m.b.v. depositie van opofferende laag en etsen. Hier word een object geproduceerd OP een substraat. Bulk micromachining: een object word gevormd door selectief etsen IN een substraat. Silicon on Insulator (SOI): Een wafer die bestaat uit: wafermateriaal (vaak ook silicon), insulator (silicon oxide) en silicon als toplaag. De toplaag silicon word eerst geëtst, waarna de onderliggende oxidelaag kan worden geëtst. Type Surface micromachinin g Beschrijving Op een substraat word laag voor laag het gewenste object gevormd d.m.v. depositie en etsen van een opofferingslaag. Wordt geproduceerd OP substraat. Voordelen -Goede controle afmetingen membraan - Gecontroleerde grootte van opening onder membraan - Kleine membranen - Veel mogelijke meetmethoden om Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) Nadelen - Mogelijk perforatie in membraan - Demping door afgesloten ruimte onder membraan - Kans op contact tussen membraan en substraat (sticking) lOMoARcPSD|31019232 Bulk micromachinin g Silicon on insulator verbuiging of eigenfrequentie te meten Een object wordt -Beter bij gevormd d.m.v. selectief frequentiemeting, etsen IN een substraat, minder hoge geen laag opbouw dus. demping Wafer opgebouwd uit: SOI Bulk of Surface: wafermateriaal (meestal -Goede controle ook silicon), insulator afmetingen (silicon oxide), silicon. De membraan door toplaag silicon wordt verticale wanden geëtst, waarna de - Verticale wanden, onderliggende oxidelaag dus membranen kan worden geëtst. Dit kunnen dichter bij kan zowel in bulk als in elkaar. surface micromachining - Goede controle techniek worden gebruikt. over dikte membraan, dit is gelijk aan de SOI toplaag - Meerdere maskers nodig (duurder) - Minder hoge demping, nadelig voor andere metingen SOI Bulk: -Duurder substraat - Verwijderen en wegetsen van oxide laag kan afmetingen beïnvloeden SOI Sufrace: -Perforatie in membraan - Demping door afgesloten ruimte onder membraan - Kans op contact tussen membran en substraat (sticking) - Duurder substraat Type Microsystemen Verplaatsing meting/ Accelerometer: - Maakt gebruik van capacitance, waarbij energie kan worden opgeslagen dmv electrische oplading Door middel van een kamstructuur hiervoor te gebruiken kan het verschil in capacitance worden gemeten en zo de verplaatsing worden gemeten Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Actuators: Elektrostatische actuators: aantrekkingskracht van ladingen in een systeem Voorbeelden: Steppenmotor Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Deze lijkt dus best veel op een accelerometer De balans tussen actuatiekracht en de veerkracht bepaalt de verplaatsing van de actuator. Thermische actuators: maken gebruik van thermische expansie van een object U-Beam actuator: Verschil in temperatuur door grotere thermische uitzetting van de dunne balk zorgt voor een verbuiging in de richting van de dikke balk. Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 V-Beam actuator: Door uitzetting zal het blokje in het midden naar voren willen bewegen. Temperatuur die nodig is, is meestal 250-450 graden. Om deze reden zitten er tussen de thermische actuators en de rest van het onderdeel koelvinnen om de warmte weg te leiden. Clamping device: Om onderdelen in positie te houden zonder gebruik van vermogen. De balk kan naar beneden flexen door vezelloading. Dan naar links bewegen door actuatie van de tooth, zodat die naar de balk toebeweegt. Micro transportband: Een object kan worden verplaatst door simpele roterende actuators. Deze kunnen op en neer switchen, waardoor het object zich zal verplaatsen. Deze actuators zijn aangestuurd met elektrostatische krachten en capacitoren. Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Topic 4: Energy technology Rankine Cycle: De rankine cycle is een power cycle. Rendement: Turbine Wt/mdot= h1-h2 h2= hf + x2*hgf x2= (s2-sf)/(sg-sf) Als turbine een bepaald rendement heeft: n_t= (h1-h2)/(h1-h2s) Warmte uit Qout/mdot= h2-h3 h3= saturated liquid hf bij gegeven temperatuur en druk Pomp Wp/mdot= h4-h3= v3(p4-p3) h4= h3+ Wp/mdot= h3+ v3(p4-p3) Als pomp bepaald rendement heeft: n_p= (h4s-h3)/(h4-h3)= v3(p4-p3)/(h4-h3) Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Warmte in Qin/mdot= h1-h4 Zie voor berekeningen voorbeelden boek Fundamentals of Engineering Thermodynamics Powercycle: n= 1-TC/TH (rendement) Refrigeration CO2 capture Types: Post combustion: 50-80$/ton Standaard verbrandingsvergelijking: Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Pre combustion: 20-30$/ton ASU= Air Seperation Unit waar O2 en N2 worden gesplitst Oxyfuel combustion: 30-40$/ton O2 en 45-60$/ton CO2 Zuurstof wordt vooraf gesplitst zodat verbranding alleen met pure zuurstof gebeurt. Ter vergelijking: Direct Air Capture kost 1000$/ton How to capture: - Absorptie: Oplosbaarheid in een vloeistof, Energie= druk of temperatuur swing. Adsorptie: Affiniteit met een solide oppervlak, Energie= druk of temperatuur swing Membranen: Permeabiliteit/doorlaatbaarheid door een membraan materiaal, Energie= drukval Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Solvent selection voor adsorptie - - Amines: ketens moleculen met OH en NH2 moleculen, lage druk (0.05-0.4 bar) Hot Potassium Carbonate (K2CO3): o 110-130 graden o Drukswing: adsorptie (20 bar), desorptie (atmosferische druk) o Langzamere kinetica dan amines Fysische adsorptie: kan werken onder hoge druk, gebruikt voor pre-combustion capture en Haber Bosch o Selexol (dimethyl ethers of propyleen glycol), drukswing 20-140 bar o Rectisol (afgekoeld methanol), drukswing 25-70 bar In het algemeen is het zo: Lagere druk = Hogere kosten Absorptiedesign Hoe goed absorptie werkt is afhankelijk van de volgende punten: - Residence time: lang genoeg om reactie te laten plaatsvinden, maar niet te lang om een van de fases de uitputten Hoeveelheid mixing: beste mixing is met perfecte countercurrent met weinig mixen. Interface oppervlak: hoger oppervlak is meer massatransfer, maar kost ook meer energie Holdup: hoge holdup betekent grote machines maar is misschien nodig voor verkrijgen van goede residence tijd of interface Mechanische factoren door bewegende onderdelen Materiaal factoren Heat integration Qin= mdot*Cp*(Tout-Tin) Qin= mdot*dHvap*(xin-xout) Voor pinch methode: helling Q= 1/(mdot*Cp), dHvap is een constante lijn 3 regels voor pinch methode± - Qpinch= 0 Qcu (cold utility) ligt onder pinch point Qhu (hot utility) ligt boven pinch point Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Heat exchanger Downloaded by Jonas Repa ([email protected]) lOMoARcPSD|31019232 Countercurrent heat exchangers zijn beter dan co-current Downloaded by Jonas Repa ([email protected])